س 547-

خداوند متعال مى فرمايد: ادعونى ، استجب لكم (غافر: 60)

مرا بخوانيد تا دعاى شما را اجابت كنم .

آيا مى توان گفت : اين كلام مطلق است ، و بيانگر آن است كه هر كس خدا را بخواند، دعايش مستجاب مى گردد؛ و اختصاص به مضطرى كه دستش از اسباب مادى و عوامل بيرونى كوتاه شده ، ندارد؟

ج - مطلق به اين معنى است حقيقتا بخواهد و خدا را بخواند و )ادعونى) باشد، يعنى : اولا دعوت و خواستن و طلب باشد، و راستى بخواهد نه اينكه لقلقه زبان باشد كه لفظ )ادعو(آن را مى رساند.

دوم اينكه از خدا بخواهد، كه لفظ )نى ( اين معنى را مى رساند.

بنابراين ، اگر دل دعا كننده به هزار جا توجه داشته باشد، در آنجا )ادعو( يعنى دعوت و خواستن محقق نيست ، زيرا بى توجه است .
و اگر به يك سبب از هزاران اسباب خارجى اعتماد كند، از خدا نخواسته و در اينجا )نى ( محقق نيست . مانند بيمارى كه دلبند طبيب و دواست و آنها را نيز مؤ ثر مى داند، و توجه ندارد كه (لا مؤ ثر فى الوجود الا الله (هيچ تاءثير گذارى در پهنه هستى بجز خداوند وجود ندارد.

بر اين پايه ، اجابت دعا و قبولى آن دو قيد و شرط دارد: يكى ، دعوت يعنى خواستن ، دوم ، از خدا خواستن و لاغير.

و اين دو شرط جهت اجابت دعا از آيه ديگر نيز استفاده مى شود آنجا كه مى فرمايد: و اذا سالك عبادى عنى ، فانى قريب اجيب دعوه الداع اذا دعان . (بقره : 186)

و هرگاه بندگان من ، از تو درباره من بپرسند، (بگو): من نزديكم ، و دعاى دعا كننده را به هنگامى كه مرا بخواند، اجابت مى كنم .

خداوند متعال در اين آيه شريفه مى فرمايد: اجيب دعوه الداع اذا دعان پس شرط اول اجابت آن است كه دعا كننده حقيقتا دعا كند )دعوه الداع ( و براستى بخواهد، و شرط دوم اينكه خدا را بخواند، )اذا دعان) واز او بخواهد.

اگر اين دو شرط كه از دعا و )نى ( استفاده مى شود تحقق يافت ، به نص قرآن دعا به هدف اجابت رسيده و رد نخواهد شد. مانند دعاى بيمارى كه دستش از طبيب و دوا كوتاه شده ، و قلبش از علل مادى و طبيعى ماءيوس گشته و مضطر شود و توجه به وسايط نداشته باشد، و گرنه مضطر نخواهد بود، و حال دعا و دعا براى او و از او محقق نخواهد شد.


.